Tegenwind
zaterdag 27 juni 2009Eén van de lezers van mijn weblog SMS-te mij over mijn blog van 16 juni: “Goed stuk op je weblog. Maar nu ook eens de eigen partij tegen het licht houden?” Met daarbij een verwijzing naar het NRC artikel “Lange mars van de SP krijgt beetje tegenwind”. Na de Europese verkiezingen deed ik al een poging om het magere resultaat voor de SP te duiden. Maar de SMS-er heeft gelijk. Het gaat niet goed met de SP en er is alle reden voor een kritische discussie over de eigen partij.
Dik vijf jaar geleden – ik was nog niet zo lang lid van de SP – was ik bij een discussie over de inzet en strategie van de partij voor de Europese verkiezingen. Veel inbreng ging over de naschokken van de Fortuijn-revolte. Eén van de landelijke kopstukken van de partij, ik meen dat het Tiny Kox was, kantelde het gesprek met een sterk verhaal: Wat andere partijen doen, wat in de media belangrijk is en wat in het algemeen de ‘omstandigheden’ zijn, daar kunnen we op korte termijn weinig aan veranderen. De SP moet uitgaan van de eigen kracht, van wat we zelf kunnen doen, daar hebben we wél invloed op. De oorzaak van slechte resultaten moeten we op de eerste plaats bij onszelf zoeken, net als de oplossingen.
In het genoemde NRC artikel schuiven verschillende prominente SP-ers de huidige dip wat al te gemakkelijk van de eigen partij weg. Zo zegt Ronald van Raak: “Wat ons nog altijd parten speelt, is dat de elite van dit land denkt dat alleen traditionele partijen regeringsverantwoordelijkheid kunnen dragen.” Verder wordt gewezen op het feit dat het moeilijker is om oppositie te voeren tegen het huidige kabinet dan tegen het ‘hervormingkabinet’ van CDA, D66 en VVD.
Weinig overtuigende argumenten wat mij betreft. Dit kabinet én de coalitiepartijen zijn verre van populair en zo goed als alle oppositiepartijen profiteren daarvan. Behalve de VVD en de SP. De VVD kan zich nog verschuilen achter de versplintering en de toegenomen concurrentie op rechts met Wilders en Verdonk. Voor de grootste oppositiepartij gaat dat niet op. Mensen die het helemaal gehad hebben met de politiek komen te vaak bij de PVV uit en ontevreden PvdA-stemmers die niks van Wilders moeten hebben gaan richting D66 of GroenLinks. Een veel te groot deel van de SP-stemmers uit 2006 gaat mee in die beweging.
Hoe is het mogelijk dat een partij die twee jaar geleden nog perfect geplaatst leek om de PvdA ‘op te eten’ nu niet profiteert van de verdere onttakeling van de traditionele sociaaldemocratie in Nederland?
Wat in het NRC artikel staat zoomt te eenzijdig in op het functioneren en de (on)mogelijkheden van de SP in politiek Den Haag. Natuurlijk speelt de wisseling van ‘politiek leider’ van Marijnissen naar Agnes Kant een rol. Jan Marijnissen was jarenlang dé man van de SP en voor een deel van de kiezers zelfs meer reden om SP te stemmen dan de partij zelf. Maar de neergang in de peilingen was al een feit in de periode dat Marijnissen nog fractievoorzitter was.
De opmerking van Sadet Karabulut (”We zijn misschien wat te braafjes”) over de tweedekamer fractie snijdt meer hout en gaat ook op voor een deel van de SP-vertegenwoordigers op lokaal niveau. Voor mij reden om extra kritisch te kijken naar het eigen functioneren. Is de SP in Rotterdam te ‘parlementair’? zijn we niet te veel bezig met het gekibbel en gedoe op het stadhuis en te weinig op straat en in de buurt? En nen ík niet te braafjes?
Een paar maanden geleden schreef ik hier dat “meer populisme van links keihard nodig” is in deze tijd. “Populisme is wat mij betreft niet meer en niet minder dan het kiezen van je eigen thema’s en kernachtige antwoorden op fundamentele problemen op een manier dat het aansluit bij het gevoelen en de discussie op straat”, schreef ik toen.
Dilemma
De laatste alinea van het artikel in de NRC geeft op een bepaalde manier hét grote dilemma aan van de SP. “Volgens Van Raak ligt het natuurlijke potentieel van de SP tussen de vijftien en twintig zetels. Ook andere SP’ers onderstrepen dat minder zetels geen ramp betekent. Het kan regeringsmacht zelfs dichterbij brengen. Na de volgende Kamerverkiezingen kan het speelveld wel eens vrij klein zijn als de PVV spectaculair is gegroeid, maar om wat voor reden ook niet zal regeren. Dan ontstaat de noodzaak tot een veelpartijencoalitie. Een SP van 15 zetels is daarin voor CDA en PvdA acceptabeler, dan een SP van 25 zetels. Van Dijk: ‘Je streeft altijd naar meer stemmers en leden, maar ook naar invloed. En dan is dit een strategisch gunstig scenario.’
Geredeneerd vanuit een direct partij belang zit er misschien nog wel wat die argumentatie. Een kleinere SP zou in 2011 best wel eens meer “regierungsfähig” en aanvaardbaar kunnen zijn voor de middenpartijen dan ze na november 2006 was. Dat zal overigens enkel opgaan als de SP niet alleen kleiner wordt, maar vooral ook braver. Wat mij betreft is het niet zozeer de vraag of er sprake kan zijn van een strategiscg gunstig scenario waarbij een kleinere SP meer invloed kan verwerven, maar de vraag is vooral of we dat wel willen. Ik zie daar niks in. Zo’n scenario dat goed beschouwd vooral ook een keuze is van de SP zelf, zou stapje voor stapje het wezenlijke onderscheid tussen de SP en de PvdA verkleinen. Terwijl de ‘reason to be’ voor de SP enkel kán bestaan uit het streven om een fundamenteel links alternatief voor de PvdA vorm te geven. Waar in de PvdA het ideaal van gelijkheid van kennis, inkomen en macht al lang gesneuveld is in het moeras van mistige machtspolitiek en het rotsvaste geloof dat er structureel niks veranderd kan en moet worden aan de manier waarop de maatschappij georganiseerd is, kan de SP feitelijk niet anders dan wél te blijven kiezen voor structurele verandering. Op koste van overbodigheid of verlies aan geloofwaardigheid.
Als we er niet in slagen om voldoende mensen te overtuigen van de noodzaak van dat linkse alternatief, kán het betekenen dat de partij na meer dan twintig jaar electorale groei straks genoegen moet nemen met een tijdelijke dip. Zou dat een enorme ramp zijn? Dat hoeft niet. Ik heb het toekomstbeeld van veel SP-ers ooit weleens vergeleken met de oude Duitse sociaaldemocratie van voor de eerste wereldoorlog. Daar bestond het rotsvaste geloof dat een geleidelijke, maar onvermijdelijke, groei van het aantal leden, kiezers en invloed vroeger of later als vanzelf zou leiden tot werkelijke veranderingen en een vervanging van het kapitalisme voor een socialische maatschappij. Inmiddels weten we dat er niets vanzelfsprekend is aan de manier waarop de geschiedenis vorm krijgt. Moeilijke tijden en achteruitgang kán voor een beweging louterend werken en een partij sterker maken als de brede kring van activisten meegenomen wordt in de analyse en in de discussie over de mogelijke perspectieven.
Belangrijker nog is dat ik er rotsvast van overtuigd ben dat we het tij kunnen keren en dat een langdurige dip voor de SP helemaal niet onvermijdelijk is. De ‘oplossingen’ moeten we vooral bij onszelf blijven zoeken.
Daarbij zijn naar mijn vijf zaken van belang.
1. In reactie op de crisis is te veel gekoerst op het zogenaamde Rijnlandmodel waardoor we sociaal-economisch in een bijwagen rol van de PvdA en zelfs het CDA (die het afgelopen jaar schaamteloos en moeiteloos switchten van neoliberale voorvechters naar Rijnlanders) terecht kwamen. Dat had voorkomen kunnen worden door de kritiek op het neoliberalisme door te trekken naar kritiek op het kapitalisme, inclusief de zogenaamde ‘gematigde’ varianten daarvan. Juist nu alle fundamentele kritiek die we de afgelopen jaren hadden op het functioneren van de neoliberale economie in de praktijk bewezen wordt, is het zaak om veel scherper aan de wind te zeilen.
2. Er is geen acceptabele weg binnendoor op het Binnenhof. Je kunt wellicht als partij je invloed vergroten door slim gebruik te maken van toevallige parlementaire verhoudingen, maar wat we als SP echt willen krijgen we alleen dan voor elkaar als de sociale krachtsverhoudingen gunstiger zijn en er meer actie en druk komt vanuit de straat om wat “realistisch” is danig op te rekken. Dat betekent dat het uiteindelijke belang van elke parlementaire strategie gerelativeerd moet worden. De prioriteit moet liggen bij de actie en het versterken van een strijdbare organistie in de buurten en in de vakbeweging. Daar is overigens lang niet alles mee gezegd. Yorick Haan, de Schiedamse wethouder die onlangs samen met de meerderheid van zijn fractie de SP verliet, zegt dat de partij is blijven hangen in de fase van activistenpartij en niet de verantwoordelijkheid neemt die de groei van de partij vereist. “Zo is het partijbureau nog steeds voornamelijk een leverancier van flyers, petjes en posters. Een campagnemachine. Het kan niets inhoudelijks bieden om bestuurders zoals ik te ondersteunen.” Yorick schetst een karikatuur, maar hij heeft wel een punt dat de flyers, kranten en folders niet zaligmakend zijn. Maar de ‘volwassenheid’ van de SP begint naar mijn idee zeker niet met het meer centraal zetten van lokale bestuurders. Wat veel meer nodig is, is het besef dat sociale machtsvorming van onderop niet gelijk staat aan SP-acties, maar dat activisten van de partij vooral moeten werken aan worteling in en versterking van een veel bredere machtsvorming en acties van onderop.
3. Dat er een “natuurlijk potentieel” zou zijn voor de SP van 15 tot 20 zetels hoor ik de laatste vaker in discussies. Daar moeten we snel vanaf. Voor het soort van oplossingen dat de SP te bieden heeft is een meerderheid van de mensen te winnen en dát moeten we blijven uitstralen. De SP moet ervoor kiezen om geen partij in de marge te zijn met een eigen ‘potentieel’ en kroonjuwelen, maar moet proberen om de toon te zetten, overtuigd van eigen kunnen en eigen gelijk, met als doel dáár uiteindelijk een meerderheid voor te winnen.
4. Minder braaf en wat populistischer graag, maar dat heb ik al eerder beargumenteerd. Je eigen thema’s kiezen en kernachtige antwoorden (die iedereen begrijpt) formuleren op fundamentele problemen, dat is wat ik daar vooral mee bedoel.
5. Opdracht aan onszelf: veel investeren om ook de partij te zijn van nieuwe Nederlanders. Anja Meulenbelt schreef daar een tijdje geleden een interessant artikel over op haar weblog. “Van huis uit heeft de SP het meeste banden juist onder die autochtone bevolking, juist in de wijken waar we het steeds over hebben. Veel moeite heeft de SP nooit gedaan om er voor te zorgen dat er meer allochtonen zichtbaar zouden zijn in het partijkader.” Ze zegt er in de inleiding bij dat de oplossing niet zo simpel is. “Wat ik probeer te doen met dit stuk is meer de discussie aanzwengelen, dan denken dat ik met antwoorden kom, want simpele antwoorden zijn er niet.” Ik ben dat helemaal met haar eens. Maar één ding zeker. Als we deze discussie niet veel meer priorioteit geven en centraler zetten in de activiteiten van partij, dan komen we er niet.
Zeker niet in een stad als Rotterdam.
SP & Socialisme | 
20 reacties
Zelf reflectie is prima. Wat de SP ook moet doen is de mensen die aankloppen voor hulp daadwerkelijk helpen. De hele herstructurering is volgens mij mede oorzaak dat mensen afhaken. Mensen die ontzettend veel overlast van buren hebben, krijgen bij de corporaties geen poot aan de grond. Bij de gemeente ook al niet. Karakus wil per 1 juli alleen een MELDPUNT opzetten. En bij het idee dat asociale en overlastgevende huurders uitgezet zouden kunnen worden, schieten SP, GroenLinks en de PvdA in een stuip. Je moet die ‘arme’ mensen toch ergens onderbrengen? Nou, nee… vind ik niet. Dat recht hebben ze verspeeld. Er zijn honderden mensen in deze stad die dagelijks lijden onder die overlast en zij krijgen van helemaal NIEMAND hulp. Erger, we kunnen barsten. Of gewoon doodgaan aan een hart infarct of gewoon ziek worden. Ik ben hier over een jaar gelukkig eindelijk weg. Daarmee is het probleem dus NIET opgelost. Sorry, Leo. Ik vind bij de SP geweldige mensen zitten. Die zitten vast ook bij GroenLinks en de PvdA, maar de enige partij die het nu echt opneemt voor de mensen die zoveel overlast ervaren, is Leefbaar Rotterdam. Een PVV is voor mij ondenkbaar.
Leo, ik bewonder je idealisme.
Desondanks geloof ik dat je echt te veel uitgaat van je eigen referentiekader. Ga eens naar het Oosten van het land en ontmoet de CDA-kiezer. En zeg dan nog eens dat de SP een meerderheid voor zich zou kunnen winnen.
Verder heeft de SP zelf te veel fouten gemaakt. Een Ewout Irrgang, Ronald van Raak, Jasper van Dijk, met hun typische yuppenuitstraling, zijn absoluut niet herkenbaar voor de traditionele SP-achterban. Ook het strategisch denken, daarmee onderscheidt de partij zich helemaal niet meer van de rest van politiek Den Haag.
Daarbij (mijn computer loopt vast, dus doe het in stukjes) bestaat een groot deel van de traditionele SP-achterban in fabrieken, in de tuinbouw, in de bouw, tegenwoordig uit Polen en Roemenen zonder stemrecht. Die zul je ook niet gauw verleiden in actie te komen.
Verder kun je jezelf wel de opdracht geven de partij te worden van de nieuwe Nederlanders (de term al, sommigen wonen hier al generaties lang), maar daarmee kom je paternalistisch over, en daarop zitten mijn mede-stadsgenoten niet te wachten. Ook niet om als “groep” gestigmatiseerd te worden, daar hebben we de PVV al voor. Van nature anti-racistische partijen als GroenLinks en PvdA hebben daarom nooit enig probleem gehad een divers leden- en stemmersbestand te hebben.
Daar komt nog bij dat een groot deel van de SP-aanhang vluchtig is. Ze dwarrelen van SP naar PVV. Dat soort onvredestemmers kun je misschien een keer aan je binden. Maar daarmee heb je zeker de maatschappij nog niet veranderd. Bovendien zullen mensen die echt fundamenteel iets willen veranderen aan de verdeling van rijk en arm in de wereld zich niet aangetrokken voelen door een partij die steeds weer zo’n groep gefrustreerden die alleen maar uitgaan van het platte eigenbelang aan zich weet te binden.
En tot slot: Ondanks de mindere resultaten van de PvdA momenteel zullen Nederlanders in meerderheid, als ze al links stemmen, zich altijd meer aangetrokken voelen tot de sociaal democratie dan tot het socialisme in de vorm die jij nastreeft. Dat verklaart de opkomst van D’66 nu. Er heerst een vreemd misverstand onder de Nederlanders als zou D’66 een semi-linkse partij zijn. Dat komt waarschijnlijk omdat de partij altijd vooraan staat als de vrije meningsuiting verdedigd moet worden en in de bestrijding van racistische denkbeelden (dat doen ze veel meer en veel beter dan de SP, die bij mij op dat punt te veel aan pappen en nathouden doet om een deel van de aanhang niet van zich te vervreemden, althans, zo komt het op mij over). Maar op sociaal-economisch gebied is D’66 een rechtse partij, met denkbeelden die niet ver afliggen van de VVD.
Ik vergeet trouwens nog de grootste fout van de SP: het niet kapitaliseren van de winst bij de TK-verkiezingen. Het is een echt enorme blunder geweest van Marijnissen om weg te lopen bij de coalitiegesprekken (en dat heeft hij gedaan, iedereen kan het nalezen in de notulen van de informateur). Verkeerd gegokt. Gehoopt dat vruchtbare oppositie de partij nog groter zou maken, terwijl de SP-stemmer zich juist in de steek gelaten voelt. Het is een absolute illusie te denken dat ze in 2011 weer op de SP zullen stemmen. De viral movies zijn echt uitgewerkt, en mensen voelen zich teleurgesteld door de partij die niets met hun stem gedaan heeft. Zoals je weet komt vertrouwen te voet, en gaat te paard. Dat vertrouwen krijgt de SP zeker niet op korte termijn terug.
Bij overlast ben ik altijd enorm geholpen door de politie, daar heb ik geen politieke partij voor nodig.
Wat ik mis bij Leo, en andere zeldzame SP’ers die ook nog een andere werkelijkheid (durven) zien dan die door het bureau voorgeschreven wordt, is dat een log als deze, en ook die van Anja, effect heeft of zal hebben op de partij. Het bureau bepaalt namelijk de koers – niet de SP’ers, de uitvoerders. Het is juist die stalinistische hierarchie waarom mensen bij de SP vertrekken, even afgezien van de ‘beloningsregeling’ waar mensen in praktijk toch echt op achteruit gaan.
Wat ik mis bij Leo is dat hij zich hier uitspreekt, bijvoorbeeld over de affaire Schiedam, maar daar geen conclusies uit trekt, en ook geen collegialiteit toont. Het is natuurlijk absurd om te streven naar stemmers wanneer je eigen achterban wegloopt. Er zijn grote problemen in Zeeland en in het oosten om nog mensen te krijgen.
Veels te veel richt de SP zich op de actie-om-de-actie. Wellicht voor een stukkie in de krant. Als er 1 persoon klaagt gaat de SP kamervragen stellen. Dat is niet realistisch. Of wordt er actie gevoerd tegen een bepaalde uitslag van een een onderzoek dat er nog moet komen. Overal in het land verschijnen meldpunten en enquetes die op zoek zijn naar klagers. Nou, klagers zijn er altijd, dus wanneer er zich drie melden is dat winst, en heb je een ‘rapport’ met ‘misstanden’.
Vooralsnog is de SP nog steeds overal tegen. Je blijft ook een tegenpartij wanneer je je alleen maar met klachten bezighoudt en niet met oplossingen. Neem bijvoorbeeld de crisis. Er moet van alles veranderen, natuurlijk, maar hoe dan? Daar blijft de SP steken. In de tussentijd, in de praktijk, wil de SP precies hetzelfde als de regeringspartijen: ‘ons’ geld stoppen in banken en bedrijven om het kapitalistische systeem in stand te houden. Het was een gouden kans, die crisis, maar de SP is opeens een consensuspartij. Dat heeft 2 oorzaken: de SP mist kennis van zaken op het gebied van economie. Bewijs daarvan is het zwijgen over de crisis, alsof die niet bestond, terwijl in Amerika de ramp zich al voltrok. Het is net alsof de SP alleen maar reageert op symptomen. En dat volgt ‘het moet anders’, ja, makkelijk zat, maar hoe dan?
Zoals ook weer uit dit log blijkt: de focus ligt op het trekken van stemmers, de werkelijke problemen die er spelen komen op de tweede plaats. De SP gebruikt de bestaande problemen allereerst om zichzelf te promoten. Ook de mensen aanspreken alsof het debielen zijn irriteert mij mateloos. Neem bijvoorbeeld het recente gejuich over het resultaat van de Europese verkiezingen: “we hebben weer gewonnen!”. Mensen zijn niet achterlijk.
Kijk Leo, je kunt hier wel wat opschrijven, maar wat voor zin heeft het. Die “discussie” in de SP bestaat helemaal niet en komt er ook niet. En wanneer je echt je best zou doen om kritisch te zijn dan ben je binnenkort een “zakkenvuller” en een verraajer – velen zijn u voorgegaan. En dit logje zakt binnenkort weer snel naar beneden want je moet je weer vastketenen aan een bushokje of zo. Maar als jij werkelijk vindt dat Yorick een punt heeft dan ga je daar wat aan doen. Toch? Vooralsnog blijf je je presenteren als ‘kritische SP’er’, maar dat zijn louter praatjes, en is dus beeldvorming, en dat weet jij ook.
1. Scherper aan de wind zeilen kan alleen met kennis van zaken. Die ontbreekt bij de SP aangezien de partij alleen maar bljft roepen dat ‘het een schande’ is maar geen alternatieven kan verzinnen.
2. Als brave SP-robot roep je weer dat er iets moet veranderen – hoewel hier binnen de partij. Dan volgt de vraag: wat ga jij daar aan doen en hoe?
3. Weer focus op stemmen, niet op problemen die er spelen. Dat is dom, aangezien blijkt dat die strategie de SP alleen maar een flink kopje kleiner heeft gemaakt.
4. De partij beweert dat al te doen. Dus?
5. En wat ga jij daar aan doen? Een Turkse achternaam adopteren?
En wat Ravi zegt, over de ’stalinistische hierarchie’, dat is zonder meer ook waar. De SP heeft een dreun gekregen die nog steeds naklinkt door de affaire Yildirim en Elma Verhey. Echt oliedom geweest, maar ik denk dat het SP partijapparaat inderdaad niet anders kan. Omdat veel van de bestuurders zelf oorspronkelijk uit een stalinistisch getinte structuur zijn gekomen, weten ze niet hoe het anders moet.
Yildirim tegen de partijlijn in? Ingrijpen!!! De schade die het aanricht boeit niet, wij houden de touwtjes in handen.
Elma Verhey een eigen mening? Ontslaan, die tante.
Door zo te handelen maakte de SP waar wat elke niet-SP’er stiekempjes al vreesde. Zie je wel, de ijzeren vuist. Als ze het in het land voor het zeggen krijgen, dan kun je je wel bergen!
Dus mijn advies zou zijn: Stel jij je niet alleen kwetsbaar op, Leo, maar laat de hele SP de deuren open gooien. Een frisse wind erdoor, de oudgedienden weg. Laatst was ik in de Melkweg, Marijnissen was daar ook voor een tweetal discussies. Er was maar een klein blikje SP’ers open getrokken en een daarvan zei me dat hij eigenlijk nog niet wist of hij bij de SP nou wel goed zat, hij overwoog ook de VVD (echt waar!). Verder zag ik Hans van Heijningen alles volgen wat Marijnissen deed. Ik was altijd erg gesteld op HvH (en trouwens ook op M). Maar het kwam raar over. Alsof er een waakhond mee was. Ik heb nog nooit meegemaakt dat waar Femke is, standaard ook Henk Nijhof is.
Terwijl dat bij de SP gewoon een reflex is. Centraal de touwtjes in handen houden. Dat schrikt de doorsnee Nederlander af.
Maar wat de gevestigde partijen allemaal flikken schrikt ook een hoop nederlanders af.
Daarom vluch(t)ten ze uit weerzin naar Pim, later de SP – en nu weer PVV.
Misschien is er iets fundamentelers aan de hand:
Het politiek-bestuurlijke systeem corrodeert.
Niet zelden leidt dat tot een instabiele periode, met uiteindelijk ’sterke’ leider(s) die simplificerende wereldbeelden in hapklare brokken combineren met ongenuanceerde maatregelen.
Ik hoop dat het zover niet zal komen.
Het is een probleem van onze parlementaire democratie, waarbinnen ook de SP fuctioneert, en dezelfde taal spreekt. De Amerikaanse historicus Daniel Boorstin schreef:
“If we consider democracy not just as a political system, but as a set of institutions which do aim to make everything available to everybody, it would not be an overstatement to describe advertising as the characteristic rhetoric of democracy. One of the tendencies of democracy, which Plato and other anti-democrats warned against a long time ago, was the danger that rhetoric would displace or at least overshadow epistemology; that is, the temptation to allow the problem of persuasion to overshadow the problem of knowledge. Democratic societies tend to become more concerned with what people believe than with what is true, to become more concerned with credibility than with truth.”
Vandaar dat een parlementaire democratie zo gemakkelijk kan perverteren tot een fascistisch systeem (dat de PVV voorstaat). De kapitalistische democratie heeft namelijk geen antwoord op de eeuwige rancune van het gepeupel, van de mensen die zich gebruikt voelen, die zich het slachtoffer voelen van een systeem dat ze niet met hun verstand begrijpen, maar wel met hun onderbuik aanvoelen.
Wanneer je ervan uitgaat dat de meerderheid van de mensen die politiek actief zijn al voor een partij hebben gekozen, zal de partij zich met zijn propaganda richten op de mensen die zich nog niet aan een partij verbonden hebben, en degenen die geen keuze kunnen maken. Dat heeft tot gevolg dat deze groep niet meer aangesproken gaat worden op werkelijke problemen in de maatschappij en politieke standpunten daaromtrent, maar, met name omdat het sneller en goedkoper is, ze opzadelt met zwaar psychologische ‘advertising’. De politiek richt zich zodoende meer op wat mensen geloven, dan op de realiteit. En daaruit volgt ook dat de politiek zich meer richt op de geloofwaardigheid van zijn eigen propaganda, dan op de problemen die er spelen, en dus de feiten.
De basiselementen van de democratische politiek berusten op louter symboliek. Het publiek reageert op die politieke symbolen. Niet op de feiten, niet op een menselijke moraal, maar op de (grote) gebaren en politieke retoriek die het theater van de staat vormgeven. De massa bestudeert en analyseert niet de details van bijv. de overname van banken, massavernietigingswapens in Irak, immigratie, de politieke situatie in Iran, honger in Afrika, etcetera. Dit alles wordt rustig genegeerd, totdat de politiek het naar voren schuift, en dat doet het altijd als zijnde bedreigend óf bevestigend. In verklaringen en toespraken worden de aanleidingen aangestipt waarover de massa zich vervolgens mag gaan buigen. Pas dan reageert de massa. En zodoende vormt de politiek de ‘kennis’, de behoeften en de eisen van de massa – en niet andersom.
De SP doet daar net zo hard aan mee als alle andere partijen, met de manipulatie van de massa, en is daarom een doodnormale consensuspartij die de noden van zijn doelgroep dicteert en vormgeeft. Hoewel de partij altijd zijn best doet om zich te profileren als tegen ‘de elite’ en de ‘gevestigde orde’ te zijn, de ‘underdog’ (met een soms lachwekkend slachtofferisme) te zijn, maakt de partij in werkelijkheid gewoon deel uit van de parlementaire democratie. Zie Yorick Haan’s dilemma. De fout die Haan vervolgen maakte is om dit aan te kaarten bij de partij-elite, en vervolgens openbaar te maken – en daarom werd hem en de anderen van bovenaf bevolen om (meer) te folderen en (tegen-) actie te voeren en dergelijke, en dus om minder tijd te besteden aan de werkelijke problemen van de SP die er grote moeite mee heeft om te functioneren in een coalitie.
De besproken propaganda en manipulatie heeft zeker gewerkt, in 2006. Alleen nu niet meer, de grens van het geloofwaardige is blijkbaar is bereikt, want de massa begint het door te krijgen. En zodra dat aan de hand is, werkt propaganda niet meer, want die is alleen effectief wanneer het niet als zodanig herkenbaar is. Leo bepleit hier echter nog meer en nog harder van hetzelfde, maar de praktijk heeft al bewezen dat dat een zinkend schip is. Ik zie Leo’s oproep dan ook meer als een bewijs van onmacht, namelijk een herhaling van zetten, die reds bewijzen niet meer te werken, dan een oproep tot verandering. Verandering, die nu toch echt uit de partij zelf zal moeten komen. En mijn advies is: begin met de (échte) strijd tegen het kapitalisme, in plaats van de strijd voor nog meer pluche. Moet je kijken hoe snel je dan (weer) een lekker ouderwets gevaar wordt voor het huidige kabinet (i.p.v. een aanwinst). En dan trek je ook weer goede en gemotiveerde mensen aan, die nu naar andere partijen weglopen, of de politiek de rug toekeren.
Leo, je hebt de mensen uit de Lijnbaanhoven flats een mooie zomer bezorgd.
Houd dit soort dingen voor ogen.
Mag ik vragen wat Ravi voor alternatieven voor democratie ziet dan? Zijn kritiek op democratie snijd wel houd, maar ook ‘elitaire’ systemen zullen niet alleen door de rede worden bestuurt. Als je geen democratie wil, maar in de laatste alinea wel stelt dat er tegen het kapitalisme moet worden gestreden dan is het eerste waar ik aan denk toch echt Stalin. Maar misschien heb jij een beter alternatief in gedachte
http://www.depers.nl/zoektexperts/
Alhoewel ik het niet overal eens mee ben, vind ik het een aardige analyse van wat er mis gaat bij de SP.
En mis gaat het, wanneer er niet snel meer mensen komen die een minuscule ‘winst’ bij de Europese verkiezing niet vieren als een overwinning.
Minder braaf en populistischer zijn is één ding, maar wanneer dat niet of onvoldoende gepaard gaat met eerlijk realisme, haken de kiezers even snel af als dat ze eerder inhaakten.
Een lang gesprek met Tiny Kox was twintig jaar geleden belangrijk bij mijn keuze voor de SP en “De oorzaak van slechte resultaten moeten we op de eerste plaats bij onszelf zoeken, net als de oplossingen” vind ik een uitstekend advies.
Eerlijk naar jezelf kijken, ook voor de komende gemeenteraadsverkiezingen.
1994: 3,4 % en 1 zetel;
1998: 8,1 % en 4 zetels;
2002: 4,0 % en 1 zetel;
2006: 6,6 % en 3 zetels en wat mogen we verwachten voor 2010 ?
Van een partij aan de zijlijn, die weer nauwelijks in beeld is geweest ?
Mag ik me dat, als (door omstandigheden) lid aan de zijlijn afvragen ?
Het kost me steeds meer moeite om aan mensen uit te leggen waarom ik nog steeds lid ben van de SP, op de SP stem.
Europees, provinciaal, landelijk en lokaal.
Typerend, ook op dit blog wordt bij de reacties de regie overgenomen door een ex-SP-ster… zonder jouw wederwoord.
En hetzelfde gebeurt bij Theo.
Ik ben er bijna zeker van dat dat niet zou zijn gebeurd bij een weblog van, bijvoorbeeld, Chris van Heumen… maar die was dan ook ‘populistischer’.
En Lydia: Laat je verder niet uit je tent lokken!
Wat de SP betreft, halen ze gewoon kastanjes uit het vuur.
Dat levert inderdaad vaak weinig op.
Maar het is wel gezonder dan boter op je hoofd.
Beste nachthenk wat is trouwens je normale naam?
Wij hebben met een ploegje in de Teilingenstraat,toch een klein feestje gevierd,men onze hele kleine winst.
Dus als je kommentaar wil leveren,prima maarrrrr,doe wat meer voor onze SP.
PS sjeen is een gefrusteerde ex SPer,misschien in de toekomst, rechterhand van pimmetje.
Groetjes voor Willj.
Beste Gerard,
Mijn ‘normale naam’ is Henk, maar omdat er meer Henken waren en ik altijd ’s nachts schrijf, heb ik daar Nachthenk van gemaakt.
Meer doen voor onze partij zit er, zoals ik hierboven ook al schreef, door omstandigheden niet in, zelfs commentaar geven zul je me (verder) weinig zien doen.
Het kost teveel energie en wordt overduidelijk toch niet op prijs gesteld… uitzonderingen daargelaten.
Soit.
PS Waar het die verkiezingsuitslag betreft, deed het me genoegen om “Balen van de verkiezingsuitslag” van 6 juni op deze blog te lezen.
Ik was in ieder geval niet de enige SP-er die geen reden tot feest zag.
Sorry,wist niet ven je situatie,
Het was geen feest,meer de afsluiting van onze verkiezingscampagne,met o,1 winst had best een onsje meer mogen wezen,maar dat bewaren we voor MAART.
Groetjes Gerard.