Afgelopen maandag stond op pagina twee van het NRC-Handelsblad een aardig portret van Woonbron directeur Mertien Kromwijk, met als kop “Zijn grote probleem is dat hij te weinig vijanden heeft”. Het gaat mij hier niet om Kromwijk als persoon, want ik ken hem maar vluchtig. Met wat ik van hem gezien heb, kan ik me wel vinden in wat SP-kamerlid Paulus Jansen in het artikel zegt: “Kromwijk heeft een sociaal hart, maar zijn ego is nog groter.” Wat me wel aanzet tot dit weblog is de visie van Kromwijk op de rol van het maatschappelijk middenveld in het algemeen en van woningcorporaties in het bijzonder. De sociaal maatschappelijke kwaliteit wordt volgens Kromwijk niet bepaald door de politiek, maar door de ‘Civil Society’, met daarbinnen een dominante rol voor instellingen als woningcorporaties, ziekenhuizen, zorginstellingen, scholen en universiteiten.
Het stikt van de convenanten in dit land
Het is een opvatting die nauw aansluit bij het gedachtengoed van het CDA, van Jan Peter Balkenende en van diens inspiratiebron Amitai Etzioni, een Amerikaanse socioloog die ook van grote invloed was op de Derde Weg en New Labour van Anthony Giddens en Tony Blair. “De kennis, vaardigheden en directe aanwezigheid in de maatschappijvan deze partijen,” zegt Kromwijk, “overstijgt de betrokkenheid van de overheid.” “De overheid is al lang niet meer de hofleverancier van sociaal maatschappelijke kwaliteit.” Kromwijk zet zijn visie stevig neer, maar het idee dat het maatschappelijk middenveld een meer centrale rol speelt in sociale strategieën dan de overheid is de afgelopen jaren dominant geworden. Dat roept bij mij de nodige vragen en kritiek op.
Sinds een paar dagen zit ik op twitter. Eén voordeel is dat je gemakkelijker een overzicht krijgt van nieuwtjes en het gebeuren op internet. Zo kwam ik vandaag via twitter dit bericht tegen op de website van Arnoud Boer, gemeenteraadslid voor GroenLinks in Den Haag. De voorzitter van DWARS, de jongerenorganisatie van GroenLinks, Jesse Klaver, wordt in november voorzitter van de CNV jongeren. Jesse is 23, heeft Social Work gedaan bij de Avans Hogeschool en studeert nu Politicologie in Amsterdam. Jesse lijkt mij een behoorlijke rechtse bal en helemaal niet op zijn plaats op welke plek in de vakbeweging dan ook.
Niet omdat het een student is. Eigenlijk vindt ik dat mensen die de kar trekken in de vakbeweging, ook jongeren, zoveel mogelijk uit de werkpraktijk moeten komen en al hebben moeten laten zien dat ze mensen op de werkvloer kunnen organiseren. Maar á la. Ook niet omdat het de CNV is. Zelf ben ik al heel lang FNV-lid en ben ik al die tijd voor één eenheidsvakbeweging geweest. Een vakbond gebaseerd op christelijke grondslag (?) is een enorm anachronisme, zeker voor iemand die uit een club als DWARS komt. Maae wél omdat Jesse als DWARS voorzitter meedeed aan het VVD opzetje om de FNV te bashen, de opzegservice voor FNV jongeren. En ook omdat ie bij zijn kandidaatstelling een hele berg rechtse praat verkoopt die zelfs niet in de christelijke vakbeweging thuishoort. Wat is er toch aan de hand met de jongeren, de toekomst van GroenLinks? Ze lijken almaar rechtser te worden.
Nederland wil zich kandidaat stellen voor de Olympische Spelen van 2028. Het kabinet trekt voor de komende twee jaar 13,5 miljoen euro uit voor de lobby. Rotterdam blaaskaakt een toontje mee en maakt zich vooral onsterfelijk belachelijk. Als het er al van zal komen dat het olympische circus in 2028 naar Nederland trekt, dan zal dat sowieso naar de hoofdstad zijn. Lijkt me niet dat het IOC zit te wachten op de kandidatuur van een Europese provinciestad met nog geen 600.000 inwoners en een groot uitgevallen haven.
Zelfs GroenLinks schijnt voor te zijn. Die partijtop moet hoognodig eens langs bij Saar Boerlage, oud Amsterdams gemeenteraadslid voor de partij en prominent actievoerder in het Comité N’Olympics in de jaren 80. Ik wil iedereen oproepen om eens goed te kijken naar de ellende die de spelen nu al in London veroorzaken. En dat is toch echt een stad die qua omvang geschikter is voor deze enorme happening van een paar weken. De reportage van “Channel 4 News” hierboven laat zien hoe de voorbereidingen voor de spelen in 2012 East London op zijn kop zetten en feitelijk verwoesten.
“De middenklasse moet terugkeren naar Rotterdam, voor haar moeten goede appartementen gebouwd worden. Achterstandswijken moeten verplicht worden gemengd. Rotterdam moet schoon worden. Elke agent wordt uitgerust met een gummiknuppel.” Aldus Pim Fortuyn toen hij op 9 januari 2002 aangaf zich aan te willen sluiten bij het prille Leefbaar Rotterdam en hem gevraagd werd wat dan het verkiezingsprogramma zou moeten zijn. Afgelopen week las ik nog eens het nauwgezette verslag van de politieke gebeurtenissen in het Rotterdam van dik zeven jaar geleden, zoals Albert Oosthoek dat vastlegde in “Pim Fortuyn en Rotterdam“.
De toenmalige politieke elite in de stad buitelde over elkaar heen in de afkeer van Fortuyn’s programma. Zeven jaar later zou het bovenstaande citaat zomaar afkomstig kunnen zijn van PvdA wethouders als Karakus of Schrijer, van Peter van Heemst of van een lokale CDA politicus. De Rotterdamse VVD heeft in zeven jaar tijd het programma van Fortuyn uit 2002 ruimschoots rechts ingehaald. En zelfs GroenLinks stemt in met de essentie van het recept van Fortuyn voor Rotterdam. Het pamperen van wat verstaan wordt onder de ‘middenklasse’, ten koste van de minimumlijers, de dubbeltjes en het gros van de huidige Rotterdammers.
Het beeld van Rotterdam als ethnisch verdeelde stad is eerder een bedacht ideologisch verhaal dan een uitdrukking van de actuele werkelijkheid in de wijken. Rotterdam is een verdeelde stad, op veel verschillende manieren. Maar de ethnische scheidslijn is hooguit één van de vele breuklijnen tussen Rotterdammers, niet eens de meest belangrijke. Het zou een ramp zijn voor de stad als het debat straks bij de lokale verkiezingen voor de derde keer op rij beheerst gaat worden door opgeklopte tegenstellingen van autochtoon versus allochtoon en moslim versus niet-moslim.
Rotterdam kan het zich – zeker in de huidige economische crisis – niet veroorloven om culturele en religieuze verschillen opnieuw op de spits te drijven. Het zicht op de werkelijke problemen van de stad zal in dat geval in rap tempo verdwijnen uit het politieke debat. Lees meer »
Het Rotterdamse Pact op Zuid (PoZ) wordt algemeen gezien als dé voorloper van één van de kroonjuwelen van dit kabinet, de WWI wijken aanpak. Beter bekend als de Vogelaar-wijken. Het Pact op Zuid is de afspraak uit 2006 tussen vier woningbouwcorporaties, de drie zuidelijke deelgemeentes – Charlois, Feijenoord en IJsselmonde – én de gemeente Rotterdam, om in tien jaar tijd één miljard euro extra te investeren in Rotterdam Zuid. Vanmiddag las ik met veel belangstelling het rapport “Ontwikkelen op Zuid!” van het DRIFT-team van de Erasmus Universiteit. Jan Rotmans, Wilfried van Aubel en Derk Loorbach keken in opdracht van het Programmabureau Pact op Zuid kritisch naar de eerste drie jaar van het Pact en doen voorstellen die “zouden kunnen leiden tot een Pact dat zich primair richt op emancipatie, ontwikkeling en jeugd”. Een interessante evaluatie waarin belangrijke problemen van de wijkaanpak de revue passeren en waarin de onderzoekers vervolgens met een hele serie zinvolle aanbevelingen komen. Een onderzoek dat zeker ook van belang is voor de discussie landelijk over de – inmiddels – van-der-Laan-wijken.
Over het idee van een forse en langdurige impuls voor Rotterdam Zuid was ik van begin af aan erg enthousiast. Grote delen van de wijken en buurten op Zuid zijn decennia lang verwaarloosd, waren als eerste de klos van het neoliberale beleid en kampen al jaren met flinke achterstanden op het gebied van werkloosheid, gebrek aan inkomen, opleiding en kansen. De uitdaging was en is om de sociale achterstanden van veel wijken op Zuid in een relatief korte periode weg te werken. Wél heb ik steeds behoorlijk wat kritiek geuit op een belangrijk deel van de Pact op Zuid strategie. PoZ gaat te veel uit van een top-down benadering waarin maar weinig bewoners actief betrokken worden. Bovendien leunt het Pact voor negentig procent of meer op de fysieke aanpak van de wijken, de sociale pijler sjokt daar achteraan en van een echt integrale aanpak is nauwelijks sprake. Een fysieke aanpak van stenen stapelen, die bovendien voortborduurt op de herstructuring en de zogenaamde stedelijke vernieuwing en dus vooral kiest voor het slopen en vervangen van sociale volkshuisvesting voor dure en middeldure koopwoningen. Op veel van die punten komt het DRIFT rapport tot eenzelfde soort vragen en kritiek.
Twee weken geleden maakte het postbedrijf TNT bekend 11.000 werknemers te willen ontslaan. Volgens SP tweede kamerlid Sharon Gesthuizen zitten de hoofdschuldigen van deze tragedie in Den Haag. “De Tweede Kamer heeft ingestemd met de liberalisering van de postmarkt. Daarnaast heeft zij geweigerd om eisen te stellen aan de arbeidsvoorwaarden voor postbodes, waardoor daar nu op wordt geconcurreerd.”
De hoeveelheid post die TNT dit jaar en volgende jaren verwerkt neemt volgens de directie van het bedrijf in versneld tempo af. TNT boekte over het laatste kwartaal van 2008 nog 58 miljoen euro winst en verschillende bedrijfsonderdelen blijven ook met de huidige recessie goed boeren. Het lijkt er dan ook meer op dat de bazen van TNT bezig zijn de winstpositie overeind te houden ten koste van de vaste postbodes. Massaontslag terwijl aan de de andere kant volop goedkope uitzendkrachten geworven worden. Zo kwam ik deze advertenties tegen bij het uitzendbureau om de hoek. Wel je eigen fiets meenemen!
Eind dit jaar besluit de gemeenteraad over de toekomst van de zogenaamde Rotterdamwet. Op basis van die wet kunnen mensen met een bijstandsuitkering, WW of WAO geweerd worden uit een aantal wijken en buurten. Komende donderdag stelt de raad de criteria vast op basis waarvan in december beoordeeld zal worden of Rotterdam door wil gaan met deze vorm van uitsluiting. Wat mij betreft is dat een onzinnige discussie. Iedereen is het erover eens dat een positief effect van de Rotterdamwet op de betrokken wijken niet aangetoond kan worden. In december – een paar maanden voor de raadsverkiezingen – zal dan ook vooral een politieke afweging gemaakt worden. Wat mij betreft kan de conclusie nu wel al getrokken worden: ophouden met die onzinnige uitsluiting.
De toepassing van de Rotterdamwet is een symbool-politiek overblijfsel van het vorige Leefbaar college. De huidige coalitie van PvdA-CDA-GroenLinks (en tot voor kort de VVD) durfde het in 2006 niet aan om daar subiet mee te kappen. De VVD was sowieso een groot voorstander en de PvdA was veel gelegen aan de continuïteit van beleid met het Leefbaar college. De PvdA als partij die toch echt wat geleerd had van Fortuyn, dat idee. GroenLinks is altijd principieel tegen de Rotterdamwet geweest, maar wat zijn principes als je er vervolgens toch de verantwoordelijkheid voor neemt. Het politieke besluit kan straks twee kanten op, die allebei even opportunistisch zijn.
Afgelopen jaar deed de gemeente Rotterdam onderzoek naar leegstand van woningen in de stad. De administratieve leegstand was op 1 mei van dit jaar bijna acht procent van de totale woningvoorraad in de stad. Tel je daar de woningen af die korter dan vier maanden leegstaan omdat ze te huur of te koop aangeboden worden, dan kom je op 6,2 procent, zo’n 18.000 woningen. Een flink deel van die woningen zijn volgens het onderzoek wel bewoond, maar de bewoners schreven zich niet in bij de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA). Het aantal woningen dat echt langdurig leegstaat in Rotterdam is volgens de onderzoekers 7.500, 2,6 procent van de woningvoorraad. Is dat veel?
Volgens Hamit Karakus niet. “Vooralsnog lijkt het er niet op dat in Rotterdam sprake is van een grote feitelijke leegstandsituatie onder woningen”, zegt hij een brief aan de gemeenteraad. Zelf denk ik daar anders over. Vorig jaar werden er in Rotterdam via woonnet in totaal 9.950 woningen aangeboden aan 53.758 actief woninzoekenden. De gemiddelde wachttijd om een huurwoning van één van de Rotterdamse corporaties te kunnen betrekken is zo’n vier jaar. Actief bestrijden van leegstand kan de kans van slagen beduidend groter maken.
12 reacties
