In de peiling van Maurice de Hond staat de PvdA al een paar weken op veertien zetels, ruim tien minder dan de PVV en D66, twee minder dan de SP en slechts eentje boven GroenLinks. Toch hopen de Rotterdamse sociaaldemocraten op een nieuwe tweestrijd bij de gemeenteraadsverkiezingen. “Wishfull thinking”, zei ik donderdag in de koffiekamer tegen PvdA-raadslid Marco Heijmen. Ik begrijp wel dat de PvdA veel te winnen heeft bij de illusie dat het opnieuw zal gaan om een exclusieve keuze tussen de PvdA en Leefbaar Rotterdam. Maar behalve de vurige wens van die twee partijen zelf, is er weinig reden om aan te nemen dat maart 2010 een herhaling zal worden van maart 2006.

Volgens Marco Heijmen zijn Rotterdammers erg te spreken over het beleid van het huidige stadsbestuur onder leiding van de PvdA en zal zich dat straks uitbetalen. Zelf hoor ik vooral andere geluiden. Naast de stemming in de stad en het land, en het slechte imago van dit grijze-muizen-college, maakt de veranderde strategie van de lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, Marco Pastors, een nieuwe tweestrijd erg onwaarschijnlijk.

Pastors wil koste wat het kost op het pluche en ziet vooral mogelijkheden om dat mét de PvdA te doen. In 2006 sloten de twee partijen elkaar uit. Veel kiezers die absoluut geen Leefbaar aan de macht wilden, stemden om tactische redenen PvdA, en andersom. Diezelfde kiezers zullen zich volgend jaar realiseren dat een stem op één van de twee de kans vooral groter maakt dat je ze tegen beter willen in allebei krijgt.

De PvdA in Rotterdam is qua strategie de weg kwijt. Hoe om te gaan met het aanbod van Pastors? Het grootste part van het collegebeleid wijkt niet noemenswaardig af van wat het Leefbaar-college in de periode daarvoor deed. Dat gaat zeker op voor het veiligheidsbeleid, bouwen en wonen, uitkeringen en reintegratie, maar ook op andere belangrijke beleidsterreinen werd geen enthousiasmerend verschil neergezet. De PvdA zette in 2006 in op een betekenisvolle “regime-change” waarin de strijd tegen de armoede in de stad, de gepolariseerde segregatie en de problemen van de achterstandswijken centraal zouden staan. Vier jaar later is het aantal klanten van de voedselbank verdubbeld, is de hete aardappel van het integratiebeleid doorgeschoven naar het falende bordje van GroenLinks wethouders en Tariq Ramadan en zijn de resultaten van de wijkaanpak voorlopig nog te gering om uitgebreid de loftrompet te kunnen zingen.

De twee meest kansrijke kandidaten voor het lijstrekkersschap van de PvdA profileren zich min of meer in hun houding tegenover het aanbod van Pastors. Hamit Karakus heeft nooit een geheim gemaakt van zijn grote bewondering van voorganger Pastors als wethouder wonen en bouwen. Hij wil binden en bruggen bouwen en lijkt daarmee vooral een coalitie met Leefbaar Rotterdam voor ogen te hebben.

Dominic Schrijer stelt zich kandidaat onder de noemer van een ramkoers met Leefbaar Rotterdam.

“Samenwerking is verder weg dan ooit,” zegt Schrijer. “Ik sluit niemand op voorhand uit, maar Pastors zal echt een andere toon moeten aanslaan. Zijn destructieve opstelling is heel slecht voor Rotterdam en haar inwoners. De kiezers mogen straks zeggen in welke stad ze willen wonen. Willen ze dat iedereen meetelt en meedoet of kiezen ze voor een stad waarin mensen worden buitengesloten? Dat laatste propageert Leefbaar Rotterdam.” De vraag is hoe geloofwaardig dat is voor een PvdA-bestuurder  die als deelgemeentebestuurder van Charlois furore maakte als PvdA-fortuynist en één van de bedenkers van de Rotterdamwet was.

Als Schrijer serieus meent dat Leefbaar Rotterdam een stad propageert “waarin mensen worden buitengesloten”, dan is in zijn ogen een coalitie met die partij uitgesloten. Dat lijkt mij in ieder geval de logische conclusie. “Regeren” met partijen die groepen mensen willen buitensluiten moet je simpelweg niet doen. Maar die conclusie trekt Schrijer dan weer niet. Net als Karakus (”Rotterdam zit niet te wachten op koersverandering, dat kost tijd”) wil Schrijer geen verandering maar vooral door besturen.

Maar juist in de komende crisis jaren schiet Rotterdam weinig op met het pappen en nathouden en middle off the road beleid zonder echte keuzes. Het grootste probleem in Rotterdam is het gebrek aan inkomen, werk, opleiding en zeggenschap van tienduizenden Rotterdammers aan de onderkant. De kloof tussen arm en rijk is de laatste decennia een gapend gat geworden.

De regime-change die ik voor ogen heb voor maart 2010 is een solidaire keuze voor de onderkant. Voor al die Rotterdammers die ver voor het einde van de maand geen euro meer uit het pin-automaat weten te krijgen, die grote moeite hebben om elke maand hun huur of hypotheekrente te betalen en die als eerste de dupe zijn van de crisis en van overheidsbezuinigingen.

Daar hoor ik niks over bij de uitlatingen van de verschillende PvdA lijsttrekker kandidaten. Net als Pastor zijn Schrijer en Karakus vooral bezig met het pluche.

En gefixeerd op de vorige oorlog, nooit een goed advies.

Gratis tip voor de PvdA in Rotterdam: eerste weg links, zet een koers uit waarmee we proberen om een meerderheid te winnen voor een solidair, sociaal en links bestuur.

Dat kan, als jullie, wij en de Rotterdammers dat willen.