Kwam via twitter onderstaand animatiefilmpje tegen op youtube. Geweldig gemaakt, en er zit volgens mij ontzettend veel waars in. Mensen presteren niet beter door een grote zak geld of bonussen, maar door voldoende autonomie in het werk, een doel waarmee je instemt en de wil om zo goed mogelijk te worden in wat je doet. Voorwaarde is dat mensen voldoende verdienen om normaal rond te komen en om niet de hele dag bezig te hoeven zijn met geld en geldzorgen.

Het filmpje is gemaakt door de ‘Royal Society for the encouragement of Arts, Manufactures and Commerce’ (RSA). Veel meer interessants vind je op hun website. Het aardige van de benadering van RSA is dat er behoorlijk ‘out of the box’ nagedacht wordt over allerlei sociale vraagstukken. Ik moest ook meteen denken aan een artikel op ‘Metropolis M’ dat ik een tijdje geleden las en dat ergens in m’n achterhoofd bleef zitten. “Tijd voor vernieuwing. Sterft, gij oude vormen en gedachten!”, is de conclusie van Merijn Oudenapsen.

Dit vond ik een aardige alinea in dat betoog:

“Je zou verwachten dat het verzamelde politieke drama van de ergste financiële implosie sinds de Tweede Wereldoorlog, een dreigende klimaatcrisis, stijgende voedsel- en grondstoffenprijzen, op rakende olievoorraden en een voorziene post-Amerikaanse wereldorde, enig stof tot reflectie en innovatie zou geven. Het is een bekende veronderstelling: in een crisis sterft het oude af en ontstaat er ruimte voor radicale vernieuwing. Kunnen wij ons een andere toekomst voorstellen naar aanleiding van deze flux waarin alles verkeert? Maar nee, het complexe raderwerk van de Nederlandse maatschappij lijkt perfect in staat te zijn om stug door te draaien zonder enig idee te hebben waar het eigenlijk naar op weg is. Het doet denken aan Ballards apocalyptische Voices of Time, waar het menselijke ras als een slaapwandelend leger zich verzamelt voor een laatste mars. Onder het juk van het grote niets is er geen utopische horizon meer, slechts een conflict tussen aanhangers van technieken van soft control en hard control. Een politiek van rampbestrijding, damagecontrol en crisismanagement.”

Probleem is wel dat de roep om ‘nieuw’ en ‘vernieuwing’ vaak een behoorlijke dosis humbug verbergt. Veel ‘vernieuwing’ is oude wijn in nieuwe zakken, met een ander marketing-sausje er overheen. Dat is tegenwoordig ook de belangrijkste trend in de zogenaamde product-innovatie. Ook in de politiek. Veel politieke pleidooien tot vernieuwing bestaan, als puntje bij paaltje komt, meer uit ideologie om verslechteringen te accepteren dan uit verbeteringen en visies op de toekomst. De discussie over de vernieuwing van de sociale zekerheid is daar een voorbeeld van. Tot nu toe heeft die ‘vernieuwing’ vooral verslechteringen opgeleverd. De discussie over de AOW leeftijd en de pensioenen is een ander voorbeeld. Er is wat mij betreft dan ook niks mis met het verdedigen van verworvenheden en zaken die in het verleden prima geregeld zijn.

Maar dat ontslaat ons niet om wat harder na te denken over de ‘utopische horizon’ en wat onze visie op de toekomst kan zijn, los van het verdedigen van bestaande verworvenheden.

De beste verdediging is de aanval en die aanval kan vanuit links behoorlijk wat creatiever en vernieuwender ingezet worden.