Gisteren kreeg ik een brief van de ‘Klankbordgroep Lijnbaanhoven’ die zich opnieuw door de gemeente en DS+V gepasseerd voelt bij de planontwikkeling voor de Lijnbaan en de Lijnbaanhoven. Ik had al eerder van actieve bewoners gehoord dat het weer mis dreigt te gaan, en ben daar behoorlijk pissig over. In 2007 en 2009 keurde de gemeenteraad eerdere plannen van wethouder Karakus en de vastgoedeigenaren in het gebied af. Zowel het megalomane plan van Claus en Kaan, als het sloop-nieuwbouwplan dat vorig jaar op tafel lag, werd als een dictaat aan bewoners en winkeliers gepresenteerd.

De Lijnbaanhoven: inmiddels rijksmonument

In juni vorig jaar nam de gemeenteraad mijn motie aan om af te zien van sloop, en om een aangepast stedenbouwkundig plan op te stellen waarin de behoudvariant zou worden uitgewerkt. Daarnaast besloot de raad dat bewoners en winkeliers in het vervolg nadrukkelijk betrokken moesten worden en dat de Klankbordgroep Lijnbaanhoven een volwaardige positie in het proces zou moeten krijgen. In de discussie over de Rotterdamse partcipatiecode bij grote projecten – vlak voor de verkiezingen van 3 maart – werd nota bene afgesproken dat het Lijnbaangebied een pilot is bij dit nieuwe beleid om bewoners beter te betrekken bij bouwprojecten en herstructurering. Dat het juist hier opnieuw fout dreigt te gaan met de partcipatie van bewoners geeft aan dat de nieuwe gemeenteraad zijn verantwoordelijkheid moet nemen en de bewoners moet ondersteunen.

Lees meer »

Deze maand verschijnt een boek van freelance journaliste Sara Klaverdijk over sloop en herstructurering in zeven Rotterdamse wijken. Bewoners van Nieuw Crooswijk, Smeetsland, Hordijkerveld, Pendrecht, Zuidwijk, Schiebroek en Het Lage Land vertellen hun verhaal. Dat resulteert volgens de schrijfster “in een verzameling van 17 emotionele, aangrijpende maar ook strijdbare verhalen”. Op sloopverhalenbundel.punt.nl vind je alles over het boek, nieuws over sloop en herstructurering, achtergrondinformatie over wijken, foto’s, media-artikelen en video’s. Ik heb me de afgelopen jaren intensief bezig gehouden met de herstructurering in Rotterdam, veel gepraat met bewoners uit sloopwijken en ik ben dan ook erg benieuwd naar Sara’s boek.

Hoe het verder gaat met de herstructurering in Rotterdam is meer dan ooit een open vraag. Aan de ene kant zijn veel sloop en nieuwbouwplannen met jaren vertraagd (zoals in Nieuw Crooswijk), uitgesteld (bijvoorbeeld Schiebroek-Zuid, de Veldenbuurt en de Lo-buurt in Zuidwijk) of helemaal afgeblazen (zoals in Vreewijk). De redenen daarvoor zijn divers. Problemen met financiering en kredietcrisis, actieve bewoners die de plannen tegenhouden, voortschrijdend inzicht bij corporaties en het gebrek aan belangstelling voor de dure en middeldure koopwoningen die na de sloop gebouwd zouden moeten worden. Aan de andere kant houdt het merendeel van de lokale en landelijke politiek vast aan de mantra’s van doorstroming, aanpakken van scheefwonen en het realiseren van duurdere koopwoningen in wijken met voornamelijk sociale huurwoningen. In de verkiezingsprogramma’s van partijen als VVD, CDA en D66 worden de plannen van ex-minister Sybilla Dekker om de huursector vergaand te liberaliseren weer van stal gehaald. Dat soort plannen zijn de doodsteek voor divers samengestelde wijken en voor kwalitatief goede en betaalbare huisvesting voor iedereen.

Lees meer »

Het plan om een fors deel van de flats aan de Lijnbaanhoven te slopen is van de baan! Vandaag stuurde wethouder Karakus een brief met de mededeling dat het college heeft besloten de sloop-nieuwbouwvariant te ‘herroepen’. “Tevens hebben wij besloten tot het organiseren van een debatreeks over de toekomstvisie voor het Lijnbaankwartier, uitgaande van de cultuurhistorische waarde van de wederopbouwarchitectuur. De resultaten van de debatreeks zullen een bijdrage leveren aan de uitvoeringsstrategie en de toekomstvisie van het Lijnbaankwartier. Bovendien worden de resultaten in een zorgvuldig proces met eigenaren, bewoners, Klankbordgroep en winkeliers meegenomen in de afronding van het Stedenbouwkundig plan voor de Lijnbaanhoven.”

Dat is een mooie overwinning voor de bewoners aan de Lijnbaanhoven die al jaren vechten voor behoud en opknappen van de hoven en flats. Mijn felicitaties! In het raadsdebat over het stedebouwkundig plan Lijnbaanhoven diende ik een motie in om van de sloop-nieuwbouwvariant af te zien en de voorkeursvariant van de bewoners, de zogenaamde ‘behoudvariant’ uit te werken. Die motie werd op 25 juni aangenomen door een krappe meerderheid in de raad en wordt nu op een loyale manier uitgevoerd door het college. Nu kunnen we eindelijk aan de slag om een nieuw plan te ontwikkelen voor een toekomst van het Lijnbaan gebied dat rekening houdt met de belangen van bewoners en winkeliers én met de cultuurhistorische waarde van het gebied.

Lees meer »

Minister Van der Laan maakte vandaag bekend welke projecten subsidie krijgen in de zogenaamde ‘tweede tranche’ van zijn crisismaatregelen. Met 164 miljoen euro gemeenschapsgeld wordt de bouw van ruim 23.000 koop- en duurdere huurwoningen vlotgetrokken. Rotterdam lijkt dit keer spekkoper met 1487 woningen die op subsidie van VROM kunnen rekenen. Het gaat onder meer om Nieuw Crooswijk, Linea Nova, het centrumplan Hart IJsselmonde, de Veranda en het gebouw De Rotterdam op de Wilhelminapier.

Typische Nieuw Crooswijkers volgens het OCNC

Ik kan me voorstellen dat her en der in de stad de champagneflessen al ruim voor nieuwjaar ontkurkt worden, want niemand is gebaat bij half afgemaakte bouwprojecten en kale vlaktes. Maar het is behoorlijk zure champagne. De belastingbetaler mag opdraaien voor dure zeperds en prestigeprojecten van corporaties en ontwikkelaars.

Lees meer »

Volgens het Financieele Dagblad van vandaag wil de ‘bezuinigingswerkgroep Wonen’ van het kabinet corporaties laten opdraaien voor de kosten van de huurtoeslag, een slordige 2,4 miljard euro. Huurders gaan dan in feite de eigen huurtoeslag betalen. Om dat mogelijk te maken moeten veel huurwoningen verkocht worden, moeten de huren met twintig procent omhoog of moet de zogenaamde liberaliseringsgrens (nu 648 euro) flink omlaag. Gaat dit kabinet het asociale plan van ex-minister Sybilla Dekker uit de kast halen en zelfs nog veel rigoreuzer uitvoeren?

Hé, vriend, gaan-we-toch-niet-doen-hè?

De Woonbond vind het een ‘onzalig plan‘ en noemt dit soort voorstellen ‘zeer bedreigend voor de volkshuisvesting in het algemeen’. Als huurders – zoals de Woonbond stelt – ‘eenzijdig moeten opdraaien voor de gevolgen van de economische crisis’ wordt dat de doodsteek van het Nederlandse systeem van sociale volkshuisvesting.

Lees meer »

Gisteravond was ik bij een druk bezochte bewonersavond in LCC Castagnet. Dik twee jaar geleden woonde ik ook zo’n avond bij, toen werd het Masterplan Schiebroek besproken. Dat plan om 3000 goedkope huurwoningen te slopen en om er dure en middeldure woningen voor terug te bouwen, ligt nu nagenoeg op zijn gat. Els Kuiper, voorzitter dan het Dagelijks Bestuur van de deelgemeente, moest het gisteren toegeven: “Het Masterplan zal bijgesteld worden.” De uitvoering van een groot deel van de projecten is vertraagd of zelfs helemaal geschrapt. Vestia heeft de sloopplannen voor de eerstkomende vijf jaar helemaal laten varen.

De presentatie van de woningcorporaties PWS, Vestia en PWS was gisteren ronduit belabberd. Op de meeste vragen van bewoners kwam geen antwoord. Wel werd goed duidelijk dat er veel is misgegaan in de afgelopen jaren. Twee missers springen er wat mij betreft uit.

Lees meer »

De gemeente Amsterdam heeft de vergunning van woningbemiddelaar Direct Wonen ingetrokken. Direct Wonen houdt zich niet aan de regels, bemiddelt illegale onderverhuur – zelfs van corporatiewoningen – en vraagt woeker-huren aan mensen die urgent een woning nodig hebben en daarom vaak geen kant op kunnen. Op de SP fractie kregen we de afgelopen tijd veel klachten binnen van Rotterdammers over woning- en kamerbemiddelingsbureaus in het algemeen en Direct Wonen in het bijzonder. Ik ben al een paar weken bezig met een zwartboek over dit onderwerp én een voorstel voor een stevige Rotterdamse verordening op woning- en kamerbemiddelingsbureaus. We moeten ook in deze stad hard optreden tegen malafide bureau’s die misbruik maken van de bestaande woningnood.

Niet meer in Amsterdam…

Voor komende donderdag heb ik de Rotterdamse ervaring met dit soort bureau’s alvast geagendeerd voor de zogenaamde actualiteitenraad. Wie ervaring heeft met woningbemiddelingsbureau’s (slechte én misschien zelfs goede ervaringen) kunnen dit aan mij melden. Anoniem als je wilt, bijvoorbeeld door hieronder te reageren, of anders per email (l.dekleijn[at]chello.nl). Het intrekken van de vergunning van Direct Wonen op straffe van 40.000 euro boete per overtreding door de Amsterdamse wethouder Hans Gerson is een prima signaal dat zeker ook in Rotterdam opgepakt moet worden.

Lees meer »

“Fuseren is cashen voor bestuurder corporatie” kopte het economie katern van NRC Handelsblad gisteren. “Fusies van woningcorporaties gaan op grote schaal gepaard met gouden handdrukken voor vertrekkende bestuurders en extra uitgaven voor het pensioen van zittende topmanagers”, zegt de krant op basis van een analyse van dertien fusies van grote en kleine corporaties in de afgelopen vier jaar. Vergoeilijkend zegt de krant er nog bij dat de “opbrengst van fusies pas op termijn duidelijk” worden. Dat laatste kun je je afvragen. Ik durf te beweren dat de fusiegolf sinds de jaren negentig vooral negatief heeft uitgepakt voor huurders van corporatiewoningen en voor de volkshuisvesting in het algemeen. De mega-corporaties hebben een cultuur van zonnenkoninkjes opgeleverd, waarbij de eigen huurders op afstand zijn gezet, de bonussen en salarissen aan de top fors gegroeid zijn en waarbij de primaire taak van corporaties – zorgen voor goede en betaalbare huurwoningen voor wie daarvan afhankelijk is – eerder slechter dan beter uitgevoerd is.

De groter gegroeide corporatie-zonnekoninkjes gaan te vaak hun goddelijke gang en vliegen af en toe zelfs fors uit de bocht. De interne en externe controle op het reilen en zeilen van de corporatie directeuren schiet sinds de liberalisering schromelijk tekort. Vlak voor de zomervakantie veroordeelde het gerechtshof van Den Haag ex-PWS directeur Henk Sligman tot het terugbetalen van 5,4 miljoen euro. Sligman en twee anderen bij PWS hadden de zaak op een slinkse manier voor vele miljoenen geflest (PWS zelf schat de totale schadepost op 50 miljoen). Tegen Sligman loopt ook nog een strafrechtelijk onderzoek. Als je de gang van zaken naleest in de uitspraak van de rechter, sla je bijna stijl achterover van verbazing. Wat een boeven! En vooral: wat een enorm gebrek aan toezicht en controle. Sligman kon doen-wat-ie-wilde.

Lees meer »

Het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) concludeert in “Sectorbeeld voornemens 2009” dat corporaties de komende vier jaar fors minder zullen bouwen dan eerder voorgenomen. Ondanks de grotere vraag naar betaalbare huurwoningen wil de corporatie sector elf procent minder van dat soort woningen bouwen in vergelijking met prognoses van een jaar geleden. Volgens het CFV moet bij uitvoering van de voornemens van de corporaties en de sinds de crisis verwachte toenemende druk op de huurwoningmarkt “niet uitgesloten worden dat de huisvestingskansen van huishoudens met lagere inkomens in de komende jaren zullen afnemen”.

Het CFV zegt het heel voorzichtig, maar niet mis te verstaan. “Of dit daadwerkelijk een probleem wordt hangt mede af van de toekomstige ontwikkeling van de omvang van de doelgroep”, aldus het rapport. Mij lijkt dat je daar wel vanuit mag gaan als de gevolgen van de crisis – oplopende werkloosheid, nullijn, bezuinigingen – verder door gaan werken. Veel corporaties willen vooral koopwoningen bouwen in het duurdere segment, boven de twee ton. Die woningcorporaties komen zo steeds verder af te staan van hun eigenlijke taak: het bouwen, beheren en verhuren van betaalbare sociale woningen. Het is tijd dat de minister en lokale overheden ingrijpen en verantwoordelijkheid nemen voor het op peil houden van de volkshuisvesting. Wat mij betreft is dat een belangrijk speerpunt voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar
Lees meer »

Het Rotterdamse Pact op Zuid (PoZ) wordt algemeen gezien als dé voorloper van één van de kroonjuwelen van dit kabinet, de WWI wijken aanpak. Beter bekend als de Vogelaar-wijken. Het Pact op Zuid is de afspraak uit 2006 tussen vier woningbouwcorporaties, de drie zuidelijke deelgemeentes – Charlois, Feijenoord en IJsselmonde – én de gemeente Rotterdam, om in tien jaar tijd één miljard euro extra te investeren in Rotterdam Zuid. Vanmiddag las ik met veel belangstelling het rapport “Ontwikkelen op Zuid!” van het DRIFT-team van de Erasmus Universiteit. Jan Rotmans, Wilfried van Aubel en Derk Loorbach keken in opdracht van het Programmabureau Pact op Zuid kritisch naar de eerste drie jaar van het Pact en doen voorstellen die “zouden kunnen leiden tot een Pact dat zich primair richt op emancipatie, ontwikkeling en jeugd”. Een interessante evaluatie waarin belangrijke problemen van de wijkaanpak de revue passeren en waarin de onderzoekers vervolgens met een hele serie zinvolle aanbevelingen komen. Een onderzoek dat zeker ook van belang is voor de discussie landelijk over de – inmiddels – van-der-Laan-wijken.

Over het idee van een forse en langdurige impuls voor Rotterdam Zuid was ik van begin af aan erg enthousiast. Grote delen van de wijken en buurten op Zuid zijn decennia lang verwaarloosd, waren als eerste de klos van het neoliberale beleid en kampen al jaren met flinke achterstanden op het gebied van werkloosheid, gebrek aan inkomen, opleiding en kansen. De uitdaging was en is om de sociale achterstanden van veel wijken op Zuid in een relatief korte periode weg te werken. Wél heb ik steeds behoorlijk wat kritiek geuit op een belangrijk deel van de Pact op Zuid strategie. PoZ gaat te veel uit van een top-down benadering waarin maar weinig bewoners actief betrokken worden. Bovendien leunt het Pact voor negentig procent of meer op de fysieke aanpak van de wijken, de sociale pijler sjokt daar achteraan en van een echt integrale aanpak is nauwelijks sprake. Een fysieke aanpak van stenen stapelen, die bovendien voortborduurt op de herstructuring en de zogenaamde stedelijke vernieuwing en dus vooral kiest voor het slopen en vervangen van sociale volkshuisvesting voor dure en middeldure koopwoningen. Op veel van die punten komt het DRIFT rapport tot eenzelfde soort vragen en kritiek.

Lees meer »